BizkaiaTramitaClaro

Herentzia · Bizkaia

Dohaintza bat herentziaren aurrerakintzat hartzen da Bizkaian?

Ematen duenak esaten duenaren eta haren herentzia arautzen duen legearen araberakoa da. Euskal auzotasun zibilarekin, seme-alaben senipartea herentziaren herena da, guztien artean, eta dohaintza-emaileak ezer esaten ez badu, dohaintza kontuan hartzen da herentzia banatzean. Zergetan, bizirik egindako dohaintzek eta herentziek ez dute berdin tributatzen.

2026ko urriaren 15ean berrikusia, iturri ofizialekin.

Dokumentazio-laguntza pribatua. Ez gara Bizkaiko Foru Ogasuna eta ez dugu izapidea zure ordez aurkezten.

Adibide orientagarria

Euskal Zuzenbide Zibila
Ama batek semeari ematen diona
100.000 €
Dohaintza gisa
1.500 €
Herentzia gisa
0 €

Fikziozko adibidea: ama batek 100.000 € ematen dizkio semeari. Bizirik dagoela egindako dohaintza gisa, I. taldearen %1,5ean tributatzen du: 1.500 €. 100.000 € horiek semeak herentzian jasotzen duen guztia balira, I. taldearen 400.000 €-ko murrizketak kuota 0 €-an utziko luke. Kontuz: pertsona beraren dohaintza baten eta herentziaren artean lau urte baino gehiago igarotzen ez badira, batu egiten dira zerga kalkulatzeko, eta lehendik ordaindutakoa kendu egiten da, itzulketarik gabe.

Zer konpontzen du

Kasu honetako garrantzitsuena, zuzenean.

Orain ematen dizutena gero zure herentziatik kenduko den edo oinordetzan hartzea merkeagoa den galdetzen baduzu, hemen dituzu arauak.

Zer lege aplikatzen den

Herentziaren arau zibilak dohaintza-emailearen auzotasun zibilaren araberakoak dira, ez seme-alaba non bizi denaren araberakoak. Euskal Zuzenbide Zibila (5/2015 Legea) euskal auzotasun zibila dutenei aplikatzen zaie (10. artikulua); beste auzotasun zibil batekin beste arau batzuk aplikatzen dira, adibidez Kode Zibilarenak. Zergak beste zerbaiten araberakoak dira: dohaintza batean, jasotzen duenak non tributatzen duenaren araberakoak.

Senipartea: herena seme-alabentzat, guztien artean

Euskal auzotasun zibilarekin, seme-alaben eta ondorengoen senipartea herentziaren herena da (49. artikulua), eta kolektiboa da: gurasoek nahi duten moduan bana dezakete seme-alaben artean, edo bati bakarrik utzi, gainerakoak baztertuta, berariaz edo isilbidez (48. artikulua). Senipartea herentzian, legatuan edo dohaintzan eman daiteke. Testamenturik eta oinordetza-itunik ez badago, seme-alabek zati berdinetan heredatzen dute, ezkontide edo bikotekide alargunaren eskubideei kalterik egin gabe (113. artikulua).

Gero herentziatik kentzen da?

Herentzia banatzean, seme-alabei egindako dohaintzak kontuan hartzen dira, «kolazionatu» egiten dira, dohaintza-emaileak hala xedatzen badu edo berariazko baztertzerik egiten ez badu (59.2 artikulua). Hau da: inork ezer esaten ez badu, kontuan hartzen dira, eta zatiketaren uneko balioan (59.3 artikulua). Kolazionatzeak ez du esan nahi dirua itzuli behar denik: oinordekoen artean banatzean kontuan hartzen da. Gainera, senipartea kalkulatzeko, dohaintza konputagarriak herentziaren balioari gehitzen zaizkio (58. artikulua).

Nola utzi argi

Dohaintza aurrerakin gisa kontatzea nahi baduzu, esan kontratuan: zein herentziatan, aitarenean, amarenean edo bienean, eta kolazionagarria dela. Kontrakoa nahi baduzu, notario- edo lege-aholkularitzarekin egin: kolaziotik salbuestea eta baztertzea figura juridiko desberdinak dira, eta haien irismena herentzia arautzen duen legearen araberakoa da. Dirua emateko ez da eskritura publikorik behar: nahikoa da agiri pribatu bat (Kode Zibilaren 632. artikulua).

Eman ala oinordetzan hartu: zergak Bizkaian

Gurasoen eta seme-alaben artean (I. taldea), bizirik egindako dohaintzak %1,5 tributatzen du lehen eurotik, salbuespenak salbu, adibidez 36 urtetik beherakoen etxebizitzarena. Herentzian, seme-alaba bakoitzak 400.000 €-ko murrizketa aplikatzen du, behin bakarrik guraso horrengandik herentzia gisa jasotzen duen guztirako, oinordetza-itunak barne, eta gero %1,5 (4/2015 Foru Arauaren 43., 47. eta 56. artikuluak). Pertsona beraren dohaintza baten eta herentziaren artean lau urte baino gehiago igarotzen ez badira, batu egiten dira zerga kalkulatzeko, eta ordaindutakoa kendu egiten da, itzulketarik gabe (63. artikulua). Konparazioak suposatzen du bi kasuetan Bizkaiko araudia aplikatzen dela.

Eta oinordetza-itun bat?

Euskal Zuzenbide Zibilak ondasunak orain eskualdatzen dituzten oinordetza-itunak onartzen ditu, ondasunak herentzia gisa orain emateko (100.etik 104.era bitarteko artikuluak). Eskritura publikoa eta alderdiak adin nagusikoak izatea eskatzen dute, eta, kontrako itunik ezean, jasotakoa saltzeko edo kargatzeko bien adostasuna behar da. Ogasunarentzat, ondasun zehatz bat ematen badu, herentzia gisa tributatzen du, 650 ereduarekin, oinordetza-antolamendu zabalago baten parte denean edo eskualdatzailearen ondasun bakarra denean bakarrik (4/2015 Foru Arauaren 5. artikulua); bestela, dohaintza gisa tributatzen du.

Zer egiten duen laguntzaileak

Laguntzaileak diruzko dohaintza prestatzen du: kontratua eta 651 eredua. Ez du herentziari buruzko klausularik ez oinordetza-itunik idazten; horretarako, notaria edo aholkularitza.

Behar diren agiriak

Zer eduki eskura

  • ✓Dohaintza-kontratua, nahi izanez gero, zein herentziaren kontura egiten den adierazita.
  • ✓Transferentziaren banku-frogagiria.
  • ✓Aurkeztutako 651 eredua eta ordainketa-frogagiria.
  • ✓Lehendik dauden testamentuak edo oinordetza-itunak, kontraesanik ez dagoela egiaztatzeko.

Ohiko akatsak

Bueltak eragiten dituena

  • ·Dohaintza oro herentziaren aurrerakina dela uste izatea, edo inoiz ez dela.
  • ·Seme-alaba bakoitzak seniparteko zati berdina jasotzeko eskubidea duela pentsatzea: euskal auzotasun zibilarekin kolektiboa da.
  • ·Oinordetza-ituna deitzea, herentzia gisa tributatzea espero izanda, eskriturarik eta baldintzarik gabe.
  • ·Metatze-epe fiskalak, hiru urte dohaintzen artean eta lau dohaintzaren eta herentziaren artean, arau zibilekin nahastea: dohaintza bat banaketan kontuan har daiteke urte gehiago igaro arren.

Egokitzen da baldin eta

Kasu arrunta

  • ✓Ama, aita edo biek dirua ematen diote seme edo alaba bati, eta kontratua eta 651 eredua prestatu nahi dituzu.
  • ✓Jasotzen duenak Bizkaian tributatzen du.

Aurretik berrikusi

Kontuz ibiltzeko egoerak

  • ·Kolazio-klausula bat, baztertze bat edo oinordetza-itun bat behar duzu: aholkularitza behar du.
  • ·Eskualdatzen dena ez da dirua: adibidez, higiezin bat.

Ohiko galderak

Aurkeztu aurretik sortzen diren zalantzak.

Gurasoek ematen didatena nire herentziatik kentzen da?

Euskal auzotasun zibilarekin, dohaintza kontuan hartzen da herentzia banatzean, dohaintza-emaileak hala xedatzen badu edo berariazko baztertzerik egiten ez badu (5/2015 Legearen 59.2 artikulua). Ezer esaten ez bada, kontuan hartzen da.

Anai-arreba guztiek gauza bera jaso behar dute?

Ez nahitaez. Euskal auzotasun zibilarekin, seme-alaben senipartea herentziaren herena da, eta kolektiboa da: gurasoek nahi duten moduan bana dezakete haien artean. Testamenturik eta oinordetza-itunik gabe, seme-alabek zati berdinetan heredatzen dute.

Merkeagoa da oinordetzan hartzea ematea baino?

Bizkaian, gurasoen eta seme-alaben artean, herentziak 400.000 €-ko murrizketa du seme-alaba bakoitzarentzat eta dohaintzak ez. Horren truke, dohaintzak dirua orain izatea ahalbidetzen du, eta 36 urtetik beherako baten ohiko etxebizitzarako bada, 30.000 € arte salbuetsita egon daiteke baldintzak betetzen badira.

Notarioa behar da?

Dirua emateko nahikoa da agiri pribatu bat. Oinordetza-itun batek eskritura publikoa eskatzen du, eta herentziari buruzko klausuletarako komeni da notario-aholkularitza.

Hurrengo pausoa

Egiaztatu zure kasua zure datekin eta zenbatekoekin.

Laguntzaileak kalkulua, azken eguna eta dokumentazioa erakusten dizkizu sortu aurretik.